Chương trình đào tạo UAV Hạng A VLOS 300 giờ có gì?

Hạng A là lộ trình nền tảng dành cho người điều khiển phương tiện bay nhỏ trong tầm nhìn trực quan. Tuy nhiên, học VLOS không chỉ là tập cất cánh, quay video và hạ cánh. Người điều khiển còn phải hiểu phương tiện, môi trường bay, quy trình an toàn và trách nhiệm pháp lý của mình.

Theo định hướng sản phẩm ban đầu, SUNUAV Academy xây dựng khung chương trình Hạng A gồm 300 giờ, tập trung mạnh vào thực hành và khả năng xử lý tình huống.

Hạng A áp dụng cho phương tiện nào?

Điều 27 Nghị định 288/2025/NĐ-CP quy định Giấy phép điều khiển bay bằng trực quan Hạng A áp dụng cho người điều khiển phương tiện có trọng lượng cất cánh tối đa từ 0,25 kg đến dưới 2 kg và bay trong tầm nhìn trực quan.

Thông tư 146/2025/TT-BQP giải thích VLOS là việc người điều khiển luôn giữ được tầm nhìn trực tiếp với UAV trong suốt chuyến bay.

Nếu phương tiện nặng từ 2 kg trở lên, hoạt động ngoài tầm nhìn hoặc được lập trình qua bộ điều khiển trung tâm, người học cần được tư vấn theo phạm vi Hạng B.

Cấu trúc 300 giờ dự kiến

1. Kiến thức hàng không cơ bản – 50 giờ

Phần lý thuyết tạo nền tảng để học viên hiểu điều gì đang xảy ra trước, trong và sau chuyến bay. Nội dung dự kiến gồm:

• Pháp luật và quy định liên quan đến phương tiện bay.
• Phân hạng giấy phép và trách nhiệm của người điều khiển.
• Kiến thức cơ bản về UAV và nguyên lý bay.
• Khí tượng, gió, nhiệt độ và môi trường bay.
• GNSS, la bàn, cảm biến và liên kết điều khiển.
• Quy trình vận hành an toàn.
• Nhận diện rủi ro và xử lý tình huống bất thường.

Mục tiêu không phải là học thuộc định nghĩa. Học viên phải biết áp dụng kiến thức để trả lời các câu hỏi thực tế: có nên bay hay không, vùng nào cần tránh, cảnh báo nào cần dừng nhiệm vụ và ai chịu trách nhiệm khi có sự cố.

2. Thực hành điều khiển VLOS – 242 giờ

Phần thực hành được đề xuất chiếm tỷ trọng lớn nhất. Lộ trình nên tiến triển theo bốn lớp năng lực.

Lớp 1 – Làm quen và mô phỏng

• Làm quen bộ điều khiển, ứng dụng và các chế độ bay.
• Thực hành trên simulator.
• Nhận diện hướng UAV và phản xạ điều khiển.
• Luyện quy trình trước khi chuyển sang phương tiện thật.

Lớp 2 – Điều khiển cơ bản

• Kiểm tra trước chuyến bay.
• Cất cánh, hover và hạ cánh.
• Bay tiến, lùi, trái, phải và thay đổi độ cao.
• Bay theo tuyến và quỹ đạo định trước.
• Duy trì tầm nhìn trực tiếp trong toàn bộ bài bay.

Lớp 3 – Môi trường và nhiệm vụ

• Bay trong khu vực huấn luyện có chướng ngại vật được kiểm soát.
• Chọn điểm cất/hạ cánh và thiết lập vùng an toàn.
• Chụp ảnh, quay video hoặc thu thập dữ liệu theo mục tiêu.
• Phối hợp với nhân sự mặt đất.
• Quản lý pin và thời gian thực hiện nhiệm vụ.

Lớp 4 – Bất thường và đánh giá sau nhiệm vụ

• Xử lý mất GPS hoặc định vị không ổn định.
• Xử lý suy giảm/mất liên kết điều khiển.
• Phản ứng khi pin yếu hoặc thời tiết thay đổi.
• Sử dụng và giám sát Return-to-Home đúng cách.
• Hủy nhiệm vụ, hạ cánh dự phòng và bảo vệ khu vực.
• Ghi nhật ký, báo cáo sự cố và debrief.

3. Ôn tập và sát hạch – 8 giờ dự kiến

Khung chương trình dự kiến dành 2 giờ cho lý thuyết và 6 giờ cho thực hành. SUNUAV nên dùng cấu trúc này như kế hoạch tổ chức/đánh giá nội bộ cho đến khi phương án sát hạch chính thức được cơ quan có thẩm quyền xác nhận.

Điều 28 Nghị định 288 quy định hoạt động kiểm tra, sát hạch chịu sự giám sát của Bộ Quốc phòng. Khoản về điều kiện Hạng A nhấn mạnh việc hoàn thành chương trình lý thuyết kiến thức hàng không và đạt yêu cầu kiểm tra của cơ sở đào tạo. Vì vậy, SUNUAV không nên công bố phần 6 giờ thực hành là yêu cầu pháp lý bắt buộc nếu chưa có hướng dẫn áp dụng cụ thể.

Chuẩn đầu ra nên được đánh giá thế nào?

Học viên hoàn thành lộ trình cần thể hiện được bốn nhóm năng lực:

Kiến thức

Hiểu quy định, khí tượng, nguyên lý bay, cấu tạo UAV, GNSS, liên kết điều khiển và giới hạn hệ thống.

Chuẩn bị nhiệm vụ

Biết khảo sát hiện trường, lập kế hoạch, kiểm tra checklist, lựa chọn vùng cất hạ cánh và xác định tiêu chí go/no-go.

Điều khiển

Thực hiện thao tác ổn định, duy trì VLOS, kiểm soát hướng và độ cao, kết thúc nhiệm vụ an toàn.

Xử lý bất thường

Nhận biết và phản ứng phù hợp khi mất GPS, mất tín hiệu, pin yếu, kích hoạt RTH hoặc xuất hiện người/chướng ngại vật ngoài dự kiến.

300 giờ có tương đương 7,5 tuần không?

Chỉ khi chương trình được tổ chức toàn thời gian với tải học 40 giờ mỗi tuần. Nếu kết hợp E-Learning, học ngoài giờ hoặc chia lịch thực hành theo điều kiện thời tiết, thời gian theo lịch có thể dài hơn.

Do đó, landing page nên công bố riêng:

• Tổng khối lượng đào tạo.
• Thời gian dự kiến theo lịch.
• Tỷ lệ học trực tuyến, trực tiếp và thực hành.
• Chính sách học bù khi thời tiết không bảo đảm.

Hoàn thành chương trình nhận được gì?

SUNUAV cần tách rõ ba đầu ra:

• Kết quả học tập và hồ sơ năng lực của học viên.
• Xác nhận/chứng nhận hoàn thành chương trình do cơ sở đào tạo phát hành theo thẩm quyền.
• Hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép Hạng A khi học viên đáp ứng yêu cầu.

Bộ Quốc phòng là cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép điều khiển phương tiện bay theo đề nghị của cơ sở đào tạo. Giấy phép điều khiển cũng không thay thế phép bay cho từng hoạt động cụ thể.

Ai phù hợp với chương trình?

• Người mới bắt đầu sử dụng UAV.
• Người đã tự học nhưng muốn chuẩn hóa quy trình.
• Nhân sự quay chụp, truyền thông và khảo sát quy mô nhỏ.
• Nhân viên doanh nghiệp được giao vận hành phương tiện dưới 2 kg.
• Người muốn xây nền trước khi học Hạng B/BVLOS.